Plast fer ekki í endurnotkun og heldur ekki í endurvinnslu þannig að úr verði nýjir nytjahlutir. Langmest af plasti, – ef það er ekki urðað eða skilið eftir á víðavangi, fer í soprbrennslu í þeim löndum sem nota stýrða brunaofna. Þessir ofnar sjá til þess að hitastigið í brunanum er svo hátt að efnið sundrast í koltvísýring og vatn en ekki blöndu af óhollustu eins og sót og díoxín. – Díoxín er skelfilegt að fá út í nágrennið jafnvel í litlum skömmtum og þess vegna er búið að banna opna sorpbrennslu. Búnaður til að brenna við háa hitastigið er dýr og af þeim sökum kveina minni sveitarfélög um þessar mundir. En að gefa undanþágu frá eiturefnadreifingu er engin lausn.

Síld natur

Fyrst svona liggur í málinu, hvers vegna hleypum við þá svona miklu plasti inn í sorpið hjá okkur? Það er of seint að hugsa um það eingöngu sem sorp og úrgang og væri nær að hugsa hvers vegna er það notað svona gífurlega mikið í einnota umbúðir??

Sumt plast hefur verið bannað í leikföngum, annað plast er ekki æskilegt að vefja um fituríkan mat því það fara efni á milli sem ekki eru par holl ef þau berast í líkamann. – Og reyndar fyrir aðrar lífverur í vistkerfunum sem við ætlumst til að brjóti niður sorpið okkar. Einu sinni var smjöri og skyri pakkað í eina örk af smjörpappír. Einu sinni var mjólk flutt í brúsum milli búðar og heimilis.Einu sinni var fiski pakkað í dagblöð. Afi kom nú bara með hann í fötu.. Auðvitað er plast geysilega þægilegt sem umbúðir er en virkilega þörf á öllum þessum umbúðum alltaf, hvarvetna?

Ein leið til að minna á að sem neytandi langar mann ekki í allt plastið þótt varan sé ágæt getur verið að neita umbúðum. Ég hef stundum beðið búðarfólk um að taka við umbúðum af ofpakkarði vöru og beðið  það að koma þeim aftur í notkun. (Frauðplastbakkar undan 6 islenskum tómötum er dæmigerð skilavara. Hvers vegna eru þeir í bakka þegar erlendir tómatar fást í lausu?) Ég veit ósköp vel að þeir sem vinna á kassanum sjá ekki um innpökkunina, en þeir eru snertipunktar okkar neytenda og neitenda við umbúðakeðjuna. Ef grænmeti og ávextir eru teknir í búðinni í lausu er hægt að safna þeim í körfu þegar þeir koma af kassaviktinni og bera þannig heim í eldhúsvaskinn.

Umbúðirnar eru líklega fæstar komnar til á  framleiðenda-enda neysluvörukeðjunnar. Svo ef til vill eru það vinnslu – og flutningsstöðvar sem mest reynir á við að breyta umbúðamenningu. Ég vil að þeir nýti meira af margnota umbúðum sem ég get skilað, – eða fengið að fylla á í búðum. Þá sæi ég ein um að koma með skrínurnar mínar og þrífa þær sjálf fyrir næstu notkun.

Mig langar til að vita hvort við komumst ekki af með minna plast þannig að hvorki þurfi að brenna því né urða, hvað þá að flytja til annarra landa. Plast á ekki að fara inn í hanteringskeðju matvæla ef við viljum ekki kannast við það sem sorp á hinum endanum.

Er einhver til í að móta umbúðalausan dag, og svo umbúðalausa vikur sem ná yfir allan ársins hring?

( þessi átti að fara í loftið í desember…)  ;-}

Ekki man ég lengur hver það var í Egils-Silfrinu í denn sem sagði eitthvað á þessa lund: Eins og vant er í íslenskri umræðu er ekki hægt að ganga út frá að menn séu sammála um staðreyndir málsins (og vitnaði í skýrslu um skattamál á Íslandi eftir Indriða H.). Því er ekki hægt að ræða um málefni heldur breytist samræðan í að slá andmælanda út af laginu með upphrópunum sem eiga að hrekja ,,sannleika” hins. (Fyrirgefði hvað þetta er ónákvæmt, en meiningin er það sem ég vil leggja út frá) 

Doltið til í þessu. Mér leiðist hvoru tveggja: 1) að menn eru vegnir frekar en málefni og 2) að stjórnvöld og fyrirtæki skuli aðeins fá fræðimenn til að vinna úttektir og skýrslur sem eru vitanlega þekktir fyrir svipaðar skoðanir sem verkkaupinn aðhyllist. Ég held að það væri affarasælla að láta doltinn hóp rífast um málefnið um sinn og sameinast síðan um rökstuddar niðurstöður. Þeim væri síðan stillt upp til að BÆÐI styrkja og hrekja málefnið. Munurinn gæti orðið sá að rifrildið fari ekki fram í fjölmiðlum með viðeigandi niðurrifi manna í stað umræðna um upprunalegu hugmyndina.

Sannarlega getur orðið langt á milli niðurstaðna ef einhverjum dettur í hug að endurskoða mál út frá eigin gefnu forsendum. Þetta var nokkuð ljóst í niðurstöðum um kostnaðar og – nytjagreiningu um Kárahnjúkavirkjun á sínum tíma. En önnur málefnahliðin var nefnd umhverfisöfgar en hin sú sem styddi framtíðaruppbyggingu Austurlands.

Samt var aðeins verið að ræða HVORT virkjunin, línulagning og notkun orku í þessu dæmi væri HAGKVÆM. Ekki var einu sinni reynt að meta áhrif á náttúruna til fjár svo hún kom lítið inn á þetta svið. Nú heyrist mér að hagfræðingur Náttúruverndarsamtakanna hafi haft talsvert til síns máls þegar hann gagnrýndi forsendur og útreikninga hagrænu áætlunarinnar sem notuð var til grundvallar þjóðhagslegs ávinnings virkjunarinnar,. Niðurstaðan varð sú sem í ljós hefur komið: Ágóðinn á peningasviðinu er ekki mikill.

Setjum svo að alls kyns fræðimenn hefðu verið fengnir til að ræða hagkvæmnina og setja upp nokkrar sviðsmyndir um kosti og galla virkjunarinnar áður en hún var reist og áður en pólitíska ákvörnunin um í hverju skuli fjárfesta. Setjum jafnframt að menn hefðu sumir séð meiri og aðrir minni hagnað en að fyrirsjáanleg niðurstaða hefði orðið sú sama og nú hefur komið á daginn. Hefði þessi stóra virkjun verið sett á ís eða hefði kannski verið farið fram á hærra verð fyrir orkuna?

Það sem mér finnst svo skrítið er að í stórum hagsmunamálum allra landsmanna er tekin ákvörðun þar sem einungis er tekið tillit til sumra forsenda en aðrar eru afskrifaðar sem áróður – ekki önnur hlið á sama máli. Þeir sem eru einnar skoðunar sem vissulega er tekin út frá rökstuddum försendum eru sagðir haldnir skemmdarfýsn.

Við þurfum að komast á traust undirlag þar sem ekki skiptir máli hvaðan skoðun kemur heldur skoðunin sjálf. Og einhvern veginn finnst mér affarasælast að nokkur hópur manna fari yfir og geri athugasemdir við greinargerðir áður en þær eru notaðar sem endanlegur sannleikur.

Ný framboð spretta upp og fá viðtöl í fjölmiðlum. Þar kemur ætíð fram hverjir eru í framboði en minna fjallað um brennandi ferskar hugsjónir. Nýja framboðið sem komst á þing hefur tvístrast síðan þá en kallar sig nú stærra nafni en síðast. Næsta framboð segist ekki ætla að kvika frá einarðri afstöðu hvað sem á gengur. Þriðja framboðið er bara búið að ákveða að fara í framboð. Afsakið, mér finnst þetta ekki lausnarlega vaxið. Mín er ekki freistað sem kjósanda.

Vaxtarsprotar styðja móðurplöntuna en finna nýjar vaxtarleiðir

Eðli þjóðfélagsstjórnunar samkvæmt koma aðstæður þar sem 4 meginstefnur eru líklegar til að vera í gangi og á þessar megin stefnur um einstaklingsframtak, samfélaglegan stuðning við lítilmagnan eða einkaþjónustu, jöfnuð, fyrirgreiðslu, breiða auðlindanýtingu frekar en einkaráðstöfun ágóða, hve stór hluti fjárfestingar á að fara í að halda við mannauðsmyndun – og náttúrulega verklagsreglur stjórnvalda. Síðan hljóta allir flokkar að taka mismunandi skelegga afstöðu til sjálfbærrar þróunar, umhverfis- og mannverndar og meira eða minna samstarfs við Evrópuþjóðir og Kínverja.. – Er ég gleyma nokkru mikilvægu?  Öll framboð munu þurfa að taka afstöðu til allra þessara mála, og innan framboðanna og milli þeirra mun verða ágreiningur um útfærsluatriði sem þarf að semja sig niður á. En þarf endilega að stofna nýtt framboð til að geta tekið afstöðu?

Gamalt máltæki segir: If you cant beat, them join them. Það má eigilega segja að þannig hafi nýríkir auðkýfingar einmitt hugsað: Ef ég get ekki rænt banka með valdi þá gæti ég alltént rænt hann innanfrá. (ekki misskilja mig hvoru tveggja er ólöglet, en það er löglegt að ganga í gamlan flokk sem og að stofna nýjan).

Ég skil ekki hvaða lausn felst í stofnun nýrra framboða í kringum svo sem ekkert sérstakt. Hvers vegna í ósköpunum ganga þessir mjög svo áhugasömu frambjóðendur ekki í eldri framboð og breyta þeim innanfrá, og þeir sem fyrir eru á palli liprari við að hnika til sæti og ræða útfærsluatriði hugsjónanna. Þeir sem kosnir eru á alþingi þurfa örugglega að koma sér saman í meirihluta og minnihluta hvort eð er og semja sig fram í sæmilegar lendingar í ÖLLUM málum. Eða lifa ný framboð í þeirri trú að þau nái hvert um sig hreinum meirihluta?

Mér var bent á um daginn að Olof Palme hefði stýrt minnihlutastjórnum í um 30 ár og ekki var hann sérdeilis vinsæll meðal þjóðarinnar, en virtur var hann. Hann hreinlega samdi um hvert mál fyrir sig.

Ég verð að viðurkenna að ég ber ekki traust til þeirra þingmanna sem hafa setið fyrir og eftir hrun á ráðherrastólum og í trúnaðarstöðum innan stjórnmálaflokka og í stjórnum fjármálafyrirtækja og lífeyrissjóða sem fóru geyst. Ég vil sjá fulltrúaskipti þannig að nýtt fólk með hreinni hendur fái að spreyta sig innan gömlu flokkanna: Fólk með doltið annan stíl en frasapólitík, takk.

Og til þess þurfa fjömiðlar einnig að skipta um stíl! Í síðasta máli hefði ég viljað heyra fréttamenn spyrja: Háttvirti hæstiréttur, geturðu útskýrt fyrir fólki hver eru meginrökin fyrir þessari niðurstöðu og háttvirtu þrír bankar: viljiði spá upphátt í það hvaða lausnir gætu falist í þessum dómi. Það væri i það minnsta áheyrilegra en endurtekningin: klúður klúður án málefnalegra skýringa. Mér finnst það ekki fjölmiðlanna að segja okkur hvaða skoðun við eigum að hafa heldur að upplýsa um hliðar mála svo að við getum sjálf tekið afstöðu.

Mig grunar að fáir hefðu ráðið við að greiða úr þeirri ógnarflækju sem lá fyrir þegar núverandi stjórn tók við. Ætli Þór S. hvefði orðið skárri forsætisráðherra og Guðmundur St. skárri fjármálaráðherra og Lilja Mós. betri umhverfisráðherra á sama tima og koma þurfti stórum hugsjónamálum aftur í farveg til dæmis réttlátara skattkerfi og að setja algjörlega nýtt viðmið um langtímalausnir í auðlindanýtingu,rammaáætlun og betri afkomu orkufyrirtækja. Ég myndi ekki treysta Bjarni B. til að vera réttlátari viðskiptaráðherra en er aðdáandi vinnubragða þeirra sem viðhöfð voru í endurskoðun stjórnarskrár og náttúrverndarstefnu. Þar til hugsjónaumræða kemst til almennings munu kjósendur vera ráðvilltir og fjölmiðlar ala á tortryggni og neikvæðni.

Er ég sú eina sem get ekki alveg kyngt þessari umræðu um brjóstafylliingar sem almennu samfélagslegu heilsuvandamáli. Ekki misskilja mig það er ósköp þarflegt að hafa brjóst. En ég er samt ein af þeim sem hef haft “notaða tepoka” í brjósta stað frá táningsaldri. – Það er bara núna síðustu breytingarár sem ég get fyllt sæmilega upp í B-skál. En það hefur ekki hvarflað að mér að láta skera í þessa litlu guðsgjöf til að fylla hana af slímugu góssi sem einhverjir ímyndar-framleiðendur vildu selja okkur  konum. Og það fyrir stórfé get ég ímyndað mér.

tippi á gíraffa og brjóst á mér...

Mér hefur alltaf fundist leitt að heyra af konum sem hafa þurft að láta taka af sér brjóstin vegna veikinda. En fyrir mér hafa þær ekki umsvifalaust breyst í karlmenn, ef þær hafa ekki haft áhyggjur af þvi sjálfar. Tvær kunningjakonur ganga með silikonpúða í brjósthaldaranum og færa hann á milli þegar þær fara í sund. Þegar börn annarrar voru lítil fengu þau þennan mjúka og volga púða lánaðan til að lúlla með. Hann kom þeim í brjósts stað. Mamman var bara að dúlla sér annars staðar með eina tóma brjóstaskál og aðra fyllta af náttúrulegu formi.

Ég verð víst að bæta við að oftar en einu sinni hef ég sjálf gengið með samanvöðlaða nælonsokka í skálarstærð A og B, í veislum og í gömlum sætum kjólum af mömmu. En ég hef verið jafnfegin að losa mig við þá um leið og ég hef þurft að halda á bakpoka, barnaburðarpoka, hlaupa milli bæja og á eftir strætó…. Og ekki hef ég litið á brjóstabínur eins og keppinauta eða ógnandi og lítillækkandi á nokkurn hátt. Þessar fallegu stúlkur hafa hreinlega annað til að bera en ég. Sem betur fer erum við ekki allar sömu barbídúkkurnar og sem betur fer hafa karlmenn og konur mismunandi lögun. Fallega alls konar, mismunandi og fjölbreytta lögun sem gerir fólk áhugavert.

Það að hafa farið í aðgerð til þess að láta stækka á sér brjóstin og sitja uppi með óttan við að innsetningin geti verið skaðleg finnst mér hreinlega vera mál sem viðkomandi kona hlýtur að hafa velt fyrir sér, FYRIR aðgerð. – Svona eins og reykingamenn eiga að hafa á hreinu. Svo hefur hún ákveðið að taka áhættuna hún hefur talið betra að taka áhættuna en að sitja uppi með veruleikann óbreyttan. Og það er hennar mál, því það var hennar val, og mér kemur það eiginlega ekki við. Ánægjan og áhættan liggur hjá sama aðilanum.

Getum við ekki líka fallist á að það hefði verið hægt að vorkenna mér fyrir að hafa bara ígildi notaðara tepoka? Bað ég um samúð frá samfélaginu og varpaði ábyrgðinni á vanlíðan og ósætti yfir á samfélagið við valið á því hvort ég færi í stækkunaraðgerð eða ekki? Nei ég tók ábyrgð á því sjálf og valdi  enga íhlutun, – og það kostaði barasta ekki neitt. Ég naut valsins með því að sleppa við áhyggjurnar og hef líklega misst af ánægjunni við að hafa stærri brjóst en mér var ætlað í upphafi. En þetta var mitt val.

Mér kemur það ekki á óvart að heyra að illa geti farið með blessuð gervibrjóstin. En að ég geti vorkennt brjóstabínum sem sjálfviljugar létu breyta á sér þessum líffærum í þeim tilgangi að auka á sjálfstraustið segi ég: Það er ekki vegna silikonpúðanna sem ykkur er vorkunn elskurnar.

http://www.wikihow.com/Discussion:Make-Small-Breasts-Look-Bigger

Það er miklu frekar að hafa haft frelsi til að velja og líta framhjá því hvað margt er hægt að gera til að auka sjálfstraust og vellíðan sem ekki felst í skurðaðgerð og gerviþörfum. – Eða til að láta brjóstin sýnast stærri – eins og krækjan þarna hjálpar  með.

Þær sem hafa þurft að láta fjarlægja brjóst vegna veikinda get ég skilið þar sem summetría er fallegri en ekki,sjokkið yfir veikindum getur líka verkað illa. En konan stendur og fellur ekki með fjölda eða útliti brjóstanna. Og fyrir það er þeim engin vorkunn að hafa þau sem hendi voru næst frá upphafi en rækta sjálfstraustið á öðrum sviðum.

Nú stendur til að setja aftur góðan sjóð í að draga fleiri ferðamenn til landsins og efla starfsemi ferðaþjónustunnar. En hér er verið að byrja á röngum enda að minu mati.

Heimboð í náttúrunni

Í fyrra komu miklu fleiri til Íslands en leit út fyrir á meðan á Eyjafjallagosinu stóð, og það fór að hrikta í kvíðakórnum þegar litla gosið fór í gang í Vatnajökli og Múlakvísl óx. Samt komu blessaðir túrhestarnir í massavís. Sem betur fer. Síðan er liklegast af öllu að flestum hafi líkað vel, – nema kannski þeim sem komu á tjaldstæði í Landmannalaugum og kannski þeim sem runnu á stígum næst Gullfossi og tróðust í laugina á Hveravöllum og gengu út af stígum við Geysi og skröngluðust að Dettifossi – vegna þess eins hve margir voru þar fyrir og aðstaðan ekki eins og best verður á kosið.

Ummæli og afspurn af áfangum í  ferðaþjónustu eru nefnilega einn af hornsteinum markaðssetningar. Nú hafa ferðamenn síðasta árs haft nægan tíma til að sýna myndir og til að segja frá Íslandi – vonandi á aðlaðandi hátt. Er þá ekki einmitt komið að því að undirbúa  sæmilegar viðtökur? Gera helstu áfangastöðum til góða? Það kostar peninga en nýtist bæði markaðssetningu og móral í ferðaþjónustu.

Stígar og göngubrýr á helstu göngusvæðum, eru þær í lagi? Er enn verið að brenna sorpi með viðeigandi Díoxínfnyk á tjaldstæðum við fjallaskála eins og t.d. í Kverkfjöllum, eru skálarnir á Fimmvörðuhálsi enn eins og hráviður? Er það enn svo að göngumenn eru ekki hvattir til að taka sorp til byggða? Eru enn ómerktir troðningar sem einhverjum GPS punkta – jeppum var þvælt um ennþá opnir og ómerktir? Eða er búið að setja upp 1000 skilti þar sem á stendur:

,,Hér hafa menn ekið utan vega og eyðilagt náttúru. Farið heldur þessa leið -> og njótið! ¨”  

Það er sannarlega stutt á milli þess að njóta eða níða íslenska náttúru. Ef nú er stefnt að heimboði 500 – 700.000 manns á næstu árum er löngu kominn tími til að undirbúa vandaðar viðtökur og góða umferðarstjórnun. Þá er betra að hafa frekar  fleiri merkingar en færri, setja leiðbeiningar og tilmæli á öll merkt landakort af Íslandi, sinna brúarviðhaldi, halda við göngustigum og stinga upp á mörgum, já mörgum stöðum sem eru vel í sveit settir og geta vel tekið við velkomnum gestum svo að létta megi á þeim sem eru illa farnir en flestar ljósmyndir í sölubæklingum eru af. Vinnum heimavinnuna okkar, það mun skila ánægðari gestum til langframa og kostar ekki hundruðir milljóna á hverju ári.

Væri ekki heillaráð í ár  að setja stóra styrkinn í ár í móttöku-átak frekar en endurtekið markaðsátak?

Í tíma um daginn hjá Nonna Thor vorum við öldnu skólafélagarnir að ræða tilgang og innihald stjórnarskrár. Og nýju tillögurnar voru lagðar til grundvallar þar sem greinilega er gert skil hver réttindi þegnanna gangvart ríkisvaldinu ættu að vera. Tillögurnar eru kröftugar og góðar og skilmerkilegri en eldri stjórnarskráin.

Hins vegar býr í mér sú hugsjón og réttlætiskennd að ég get ekki annað en hugsað líka til réttinda heildarinnar gagnvart einstaklingnum og skyldum hvers og eins gagnvart okkur sjálfum, landi og menningu. Því finnst mér vanta í tillögurnar meira um tilgang hennar og tilgang okkar Íslendinga. Ef ekki á að vera háfleygur og hátíðlegur hér, hvar þá?

Mér finnst tillögurnar hanga í lausu lofti og við sem þjóð ekki sett í neinn hugmyndafræðílegan ramma. Við höfum sem sagt ekki nægilega skilgreint hlutverk gagnvart heildinni, meira réttindi sem einstaklingar til að verjast með gagnvart heildarskipulaginu, – sem er líka við.

Ég hefði vilja sjá inngang að tillögunum. Inngang sem greinir frá einhvers konar sameiginlegri eilífðarsýn, leiðarstef sem hjálpar okkur að sameinast um markmið og mynda samkennd milli þjóðar, náttúru og sögu og virða önnur samfélög sem virða okkar.

Ég vil með öðrum orðum að við reynum að sameina okkur um eitthvað sem er gott, tilgangsríkt og sérstakt fyrir okkur sem búum á þessu stórkostlega vel settu dásamlega sérstaka landi.

Því vil ég hér með stinga upp a inngangi – eða anda í inngangi að nýrri stjórnarskrá.

Við sem byggjum Ísland erum útverðir náttúruauðlinda, sögu, menningar og friðsamrar framtíðar í Norður Atlantshafi. Við ætlum að viðhalda ævarandi góðum lífsskilyrðum til handa komandi kynslóðum og stuðla að friði með því að virða lýðræði, fjölbreytni og hollustu við gangverk náttúrunnar.

Ég er ekki enn búin að gera upp hug minn varðarndi aðild að EB. Svo ég les ennþá það sem ég finn af innleggi um það mál. Og þá ekki síst bændablaðið sem er einna besta blað landsins nú um stundir, enda ar fjallað um fleira en frægt fólk. Og síðan spjalla ég við bændur, vini mína.

Í samræmi við stutta grein sem Björn Sigurbjörnsson, fyrrum ráðuneytisstjóra um kosti þess fyrir íslenska bændur að ganga í sambandið þá hef ég ekki alveg skilið málflutning bændablaðsins sem er skrifaður einungis í svartasta málflutningsstíl gegn umsókn hvað þá aðild. En málflutning um lélega hagsmunagæslu sauðfjárbænda tel ég eiga fullan rétt á sér. Það er frekar einkennilegt að það borgi sig að flytja út afurð af skepnu sem gefur lítið af sér og þrífst á frekar rýru haglendi hálendisins. Ekki þar fyrir ég hef engan áhuga á innfluttu kjöti. Ég hef meiri áhuga á að bændum og þjóðinni allri vegni vel og að hún fari vel með auðlindir sínar eins og íslenskan gróður, sauðfé og einstakan bústofn.

En í síðustu umræðum okkar bænda uppgötvaði ég að kannski hefði ég gert mér bláeygar og saklausar hugmyndir um það að hinn almenni evrópubúi myndi vilja styrkja landbúnað á Íslandi eins og hann er. Að íslenska kýrin fengi uppreisn æru og fegurð hennr, fjölbreytt vaxtarlag, júgurstærð, litir og krúna fengju meðla til að lifa áfram. Stofninn er afar sérstæður og hefur vakið hrifningu erfðafræðinga sem vita að kúakyn annars staðar hafa verið ræktuð til að ýkja framleiðni á einu sviði á kostnað fjölbreytta erfðaeiginleika. Fyrir vikið hefur til dæmis mjólk á Norðurlöndum ekki verið eins sæt og góð og hin íslenska, þótt meira fáist af -henni úr hverri kú. Ostarnir hér og smjörið er öðruvísi og betri en þar. – Það finnst sænskum vinum mínum líka. Einnig hefur þeim fundist undarlegt að ekki er rúm fyrir sænskt mjólkubú lengur. Öll mjólk af Skáni fer til Danmerkur í vinnslu.

En framleiðslugeta íslenska kúastofnsins er víst minni en þeirra. Gripirnir verða víst ekki eins þungir hér og af séröldu kynjum á erlendum búum. Því segjar mínir bændur að íslensku búfjárkyni yrði algjörlega fórnað svo að drífa mætti upp samkeppnishæfa vöru í hillum á Íslandi.

Eru þetta einu valkostirnir í stöðunni? Nú bið ég alla að svara eftir bestu getu: Er það virkilega svo að allrabest í heiminum er að fletja út fjölbreytni í nafni samkeppni, hagkvæmni og viðskipta? Ég hefði einmitt haldið að fjölbreytni efldi viðskipti, að hefðir og sérstaða gætu verið til góðs. – Hef ég tilefni til að hætta að leita svara við spurningunni: hvernig verður eb-þjóðfélaginu háttað, ef og ef og ef

Ég lærði mikið af svari Sindra Sigurgeirssonar til Þórólfs Matthíassonar um tilhögun á greiðslum til sauðfjárræktar á Íslandi. Kerfið virðist virka á allt annan hátt en Þórólfur gerði ráð fyrir; meðlag er ekki tengt framleiðslumagni heldur er greitt fyrir ærgildi sem þó standa ekki lengur fyrir ákveðið magn heldur almennt til framleiðslu kinda / lambakjöts. Er hægt að skilja það sem svo að allir sauðfjárbændur fái greitt fyrir að vera sauðfjárbændur?

Sindri skrifar:,,Reyndar var ærgildi eitt sinn skilgreint sem ákveðið magn af kjöti en það var aflagt fyrir 16 árum þegar framleiðslustýringu var hætt. Í sauðfjársamningnum er einnig ákvæði um að tiltekin upphæð fari til þeirra bænda sem eru með gæðastýrða framleiðslu. Um er að ræða fasta upphæð sem er óháð framleiðslumagni. Það eru því engin rök fyrir því að kalla ákveðinn hluta opinbera stuðningsins niðurgreiðslur á það kjöt sem flutt er út.“ – Þá er mér spurn: ef bóndi er með sauðfé og velur að rækta kjötmikið sauðfé til dæmis, eða einhvern lit sem er eftirsóttur í ull, fær hann þá greitt fyrir að vera sauðfjárbóndi og ef kjötið er gott  fær hann líka gæðastyrk?

En hvað fá bændur sem eru að reyna fyrir sér með breytingar, til dæmis að setja upp bleikjueldi á eyðijörð, bjóða gönguleiðsögn með sögum úr fyrndinni eða slíkt, – minni, meiri eða sömu greiðslu úr rikissjóði óháð magni?  Ég vil gjarna skilja hvað ég sem skattborgari er að greiða sauðfjárbændum fyrir, – óbreyttan gamaldags  búskap eða að sýna frumkvæði og kannski fjölbreytta landnýtingu sem kannski yngri bændur myndu vilja leggja fyrir sig? Eru þetta kannski menningartengdir styrkir til að viðhalda ræktunarlandslagi og ganga út á að viðhalda hefð á sérstökum svæðum? Eða er ég að misskilja eitthvað?

Sindri skrifar einnig: „Það eru því engin rök fyrir því að kalla ákveðinn hluta opinbera stuðningsins niðurgreiðslur á það kjöt sem flutt er út. Yrði útflutningi hætt og framleiðslan minnkuð niður í innanlandsneyslu myndi það engu breyta varðandi upphæð opinbera stuðningsins“. – Bíddu, vantar ekki einmitt kjöt; hér er ekki til nóg til innanlandsneyslu, – sem að hluta gæti skilað sér með veitingahúsáálagi þar sem margir ferðamenn borða lambakjöt á háferðamannatíma.

Lýsingin sem Sindri gefur á þessu kerfi hljómar ekki ósvipað því sem gildir í Evrópusambandinu og nýtist þar öllu uppbyggilegu í dreifbýli. Bændur hafa lagst á eitt við að vera algjörlega á móti viðræðum um aðild að ESB. Samt eru landbúnaðarstyrkir hérlendis og þar eins. Aftur er ég ekki að skilja.  Hvaða rök hníga að því að það sé eðlilegt að Íslendingar borgi með sauðfjárbúskap – en samt óákveðnu magni af kjöti – og að það sé forboðið að landbúnaðarstyrkir megi koma úr sameiginlegum evrópskum sjóðum? Jafnvel þótt neytendur á meginlandinu taki svona vel við íslenskri framleiðslu. Það rifjast upp stutt og laggóð grein Björns Sigurbjörnssonar (fyrrum ráðuneytisstjóra í landbúnaðarráðuneytinu) til bænda um það að íslenskum landbúnaði væri líklega betur komið innan en utan ESB. Þá stendur bara spurningin;: ætli íslenskir neytendur væru betur komnir innan eða utan sambandsins?

Ef ég væri í fjármálastjórnun og hefði lagt fullt af peningum úr almennum sjóðum inn í bankana, væri ég nú að bíða eftir að þeir tækju við sér og myndu endurgjalda greiðann. Hvaða rugl er það að peningar þaðan hafi farið í kaup á fasteignum til þess eins að hækka fasteignaverð gagnvart þeim þurfa að eiga einhvers staðar heima?

Bankar ættu strax að bjóða fyrirtækjum (sem eru vel rekin og þurfa á fyrirgreiðslu að halda, burtséð frá afskræmdri skuldastöðu) og sinna þeim  sem áhuga hafa á að seta hugmyndir í gang sem hafa beðíð betri tíma (tækjakaup, viðgerðir, hagræðing, nýjar deildir, markaðssókn, orkusparnaður.. hvað veit ég..).Svona: Hr Bankamanni segir: nefndu hvernig ég get stutt við betri starfsemi hjá þér? Get ég eitthvað raunverulega aðstoðað þetta fyrirtæki? Og svo fær fyrirtækið fyrirgreiðslu og liðkun og setur eitthvað sem getur komið rekstrinum reglulega vel. Þetta hefur raunverulega skort en gæti komið öllum vel.

 Mér finnst nýsköpun hafa fengið svolítið á sig blæinn ,,voða smart“ í stað þess að standa fyrir ,,atvinnuaukandi”. Svo er það bara einkennilegt að samtök atvinnurekenda (reyndar öll þjóðin) eru alltaf að gelta á ríkisstjórnina um að redda atvinnulífinu. Með galtómann ríkiskassa er nú lítið hægt að aðhafast, og hélt einmitt að ríkisafskipti þættu ekki par smart. Peningar hans fóru in í bankakerfið og þaðan hljóta þeir að eiga að koma aftur út og enda sem laun allra landsmanna og þarafleiðandi skattur aftur inn til ríkissjóðs. Af hverju gelta ekki atvinnurekndur á bankana?

Þegar stóri hvellur brast á hérna um haustið gerði ég mér vonir um að þjóðin öll tæki upp betri siði og liti á rækt í eigin garði í stað þess að benda á aðra sem sökudólga. Að fólk tæki sig saman viðurkenndi að jafnvel að það sjálft hefði farið offari í loftkastalabyggingum. Kannski gerðist landinn loks varkárari í yfirlýsingum um hverjir væru fífl og hverjir schznillingar og tækju upp gráu tónana í litakortinu til að sýna að veröldin er fleira en svört og hvít. En eftirfarandi orð bæjarstjóra í Garði benda til þess að breytingin sé ekki algjör: „Þetta er lokahnykkurinn á svikamyllu Steingríms J Sigfússonar í þessu Magma máli“ (þetta er í gæsalöppum á bls 2 í Mogganum 3. ágúst).

HS sem áður var í eigu sveitarfélaga á Suðurnesjum, fékk athugasemdir frá Orkustofnun fyrir að ganga of hratt á forða heita vatnsins á sínu svæði og þyrfti að leiðrétta orkuvinnsluna í samræmi við endurnýjunarhraða auðlindarinnar. Vonandi hefur þetta ekki gerst vegna almennrar þjónustu fyritækisins við íbúa og húshitunar á svæðinu. En hvers vegna höfðu einkaaðilar skyndilega áhuga á að eignast ráðandi hlut í fyrirtækinu? Hvaða loftkastalar voru byggðir um framtíð orkuöflunar á svæði sem nú þegar er ofnýtt?

Mér sýnist að sveitarfélögin á svæðinu gætu hafa sloppið með stærsta skrekkinn við að lán til aðaleigandans hafi verið afgreitt með þessum hætti. Því ef ætlunin var að græða gnótt á þvi að ganga enn harðar að jarðhitanum er einmitt hætta á að leysa ekki fortíðarvanda heldur búa til framtíðarhrylling. Hóflega nýtt orka á svæðinu gefur sveitungum hita og rafmagni og óvart 1 stk Blátt lón í kaupbæti. Ef ætlast er til að náttúruauðlind sem endurnýjar sig um hva svona 3 – 5% á ári skili sömu ávöxtun og áhættufjármögnun (kannski 30 – 60%) mun nýtingin skila heimamönnum auðn. Kannski að jarðfræðingurinn Steingrímur hafi einmitt (óvart) reddað málinu fyrir horn svo að peningamyllumaðurinn hafi hirt sitt nógu snemma af svæðinu svo að íbúar geta glaðst yfir þvi að geta njóta þjónustunnar til langs tíma. Að ganga of hart að auðlindum er ekki lífvænlegt. Hvorki á Suðurnesjum né í Kanada.