Allir kannast við sögurnar um tómu íbúðir bankanna. Samkvæmt þeim eiga bankar og Íbúðalánasjóðir gríðarlegan fjölda af tómu íbúðarhúsnæði, sem ekki má selja því þá falli fasteignaverðið og enn fleiri viðskiptavinir verði tæknilega gjaldþrota – auk þess sem það fari betur í bókum bankanna að geta eignfært íbúðirnar hátt. Hér séu tveir fuglar í skógi betri en einn í hendi.

Tómu íbúðirnar skjóta reglulega upp kollinum í tengslum við ólíkustu umræðuefni. Þegar rætt er um horfurnar í byggingargeiranum, þar sem ýmsir sjá teikn á lofti um að farið sé að rofa til og nýbyggingar að hefjast – þá benda aðrir á „tómu íbúðirnar“ sem í raun standi undir allri nýbyggingarþörfinni… Flutningur flugvallarins og uppbygging í Vatnsmýri? Já, en hvað með tómu íbúðirnar? – Og leiguverðið og skorturinn á hentugu leiguhúsnæði í Reykjavík? Tómu íbúðirnar…

Það er misjafnt hvað tómu íbúðirnar eru sagðar margar. En þær tölur hlaupa þó yfirleitt á þúsundum. Það er helvítis hellingur af fermetrum.

Um daginn spjallaði ég við bankamann sem gaf lítið út á kenninguna. Hann viðurkenndi fúslega að bankinn ætti glás af fasteignum, en að undantekningarlítið væri íbúðarhúsnæðið ófrágengið eða búið væri í því. Það væru nálega engar fullbúnar íbúðir í eigu bankanna sem stæðu tómar. Þarna er vægast sagt nokkuð misræmi í sögum. Hverjum ber að trúa?

Sá er þó munurinn á flökusögum um risainnistæður á bankareikningum á aflandseyjum eða tómu íbúðum bankanna, að það síðarnefnda hlýtur að vera auðvelt að sannreyna. Á Íslandi eru margvíslegar skrár um húsnæði, eignarhald og lögheimili. Það ætti varla að vera svo flókið að rýna í þessi gögn – og sjá t.d. hvað er til af íbúðarhúsnæði þar sem enginn er skráður með lögheimili. Nokkur þúsund tómar íbúðir ættu fjandakornið ekki að dyljast svo glatt.