Kæri félagi.

Enginn er snóknari en ég fyrir sanngjarnri lausn á málum Kvikmyndaskóla Íslands – og ef menn skyggnast bakvið fjölmiðlahasarinn þá er það eina sem ég hef sagt, að ég sætti mig ekki við neitt annað en SANNGJARNA LAUSN – og það finnst mér ekki til mikils mælst. Í apríl sl. kvartaði forsvarsmaður þessa skóla undan einelti af hálfu menntamálaráðuneytisins. Hvort það var of sterkt til orða tekið, veit ég ekki, en mér finnst það allavega benda til þess að samskiptin hafi ekki verið í lagi. Uppásíðkastið hef ég fylgst með samskiptunum úr fjarlægð. Þau hafa verið þannig að starfsmenn ráðuneytisins hafa lagt fram endalausar beiðnir um upplýsingar og svör við spurningum (a la Vigdís Hauksdóttir) og þegar forráðamenn skólans hafa komið með hestburð af pappírum hefur ráðuneytisliðið borið fram fleiri fyrirspurnir og beðið um meiri gögn. Nú síðast í tilkynningu frá ráðuneytinu þá kveður ráðuneytið einhliða upp þann dóm að skólinn uppfylli ekki rekstrarskilyrði – og maður spyr sig, hvernig í ósköpunum á skóli sem hefur ekki borgað laun í 5 mánuði og eytt öllu sumrinu í að svara fyrirspurnum frá embættismönnum að fara að því að uppfylla ströngustu rekstarskilyrði. Ríkisendurskoðun er svo látin skrifa upp á að skólinn uppfylli ekki þessi skilyrði og síðan beðin um að fara og skoða rekstur skólans – sem vitanlega hefði átt að gera fyrir nokkuð mörgum mánuðum.

Minn áhugi beinist ekki að rekstrarformi skólans, heldur að þeirri menntun sem hann veitir og ég er sannfærður um að er besta menntun sem fáanleg er fyrir þá peninga sem skólinn fær og þörf menntun fyrir framtíðarsamfélagið á Íslandi. Ég hef áhyggjur af þeirri þekkingu sem er samankomin í skólanum, af kennarahópnum, og svo hef ég áhyggjur af þeim ungmennum sem hafa gert ráðstafanir til að stunda nám í kvikmyndaskólanum í vetur og standa nú án þess að hafa hugmynd um hvort einhver kvikmyndaskóli verði til eða ekki.

Það er ekki lausn og þaðan af síður sanngjörn lausn á málum kvikmyndaskólans ellegar nokkurrar stofnunar að kveða upp úr með að skólinn sé ekki rekstrarhæfur og klikkja út með því að segja: Og hvað ætlið þið að gera í því? við forráðamenn skólans. Þetta er einfaldlega valdníðsla og ruddaskapur sem ekkert annað ráðuneyti mundi voga sér að sýna nokkurri stofnun sem undir það heyrir og allra síst eftir margra mánaða vanrækslu, yfirgang og einelti – án þess að leggja nokkuð fram sem gæti stuðlað að lausn á málefnum skólans.

Mér er nokk sama um rekstarform skólans. Börn mín og barnabörn hafa gengið í ágætan einkaskóla, Ísaksskóla og sömuleiðis verið í Landakoti með prýðilegum árangri, svo að ég hef ekkert hatur á rekstarforminu, þótt ég kjósi heldur ríkisrekstur í skóla- og heilbrigðiskerfi. Ef ríkisendurskoðun finnur viðlíka svínarí í Kvikmyndaskólanum og hún gerði í menntaskólanum Hraðbraut þá mun ég spyrja: Af hverju var ekki búið að siga ríkisendurskoðun á skólann fyrir löngu? Af hverju var ríkisendurskoðun kölluð inn fáeinum dögum áður en skólahald næsta vetrar átti að hefjast? Er það lausnamiðað úrræði?

Framkoma ráðuneytis og ráðherra er að mínu mati ekki bara ósanngjörn heldur ófagleg og fyrir neðan allar hellur. Ég fer fram á að verkdaufir ráðherrar sem oft sitja í menntamálaráðuneytinu beri ábyrgð á sínum störfum. Ég hef fullan rétt til þess að krefjast sanngirni af embættismönnum en biðjast undan offorsi og embættishroka.

Fyrir lifandis löngu var ég búinn að tala við menntamálaráðherra um þessi mál og ég hef líka talað við starfandi menntamálaráðherra – sem reyndar var stillt upp gagnvart trassaskap sem var orðið mjög erfitt að ráða fram úr.

Það er nú einu sinni svo að ég tel að menningin sé alvöruatvinnugrein í þjóðfélaginu og jafn ómissandi og aðrar atvinnugreinar – burtséð frá því að ég held við gætum skrimt hérna áfram án þess að fá íslenskt lambakjöt eða íslenska tómata, en það er ekki raunhæft að ætla sér að flytja inn erlenda menningu; hana verðum við að búa okkur til sjálf ef við ætlum að halda áfram að vera Íslendingar.

Ég tek menningu í fúlustu alvöru og mér finnst ekki til of mikils mælst að ríkisstjórnin sem ég hef hingað til stutt gegnum þykkt og þunnt með misgóðri samvisku taki menninguna líka í alvöru.

Bestu kveðjur,
Þráinn

Kæru félagar.

Íslenska þjóðin hatar enga jafnmikið og listamenn sína, að minnsta kosti mundu 40% þjóðarinnar aldrei nokkurn tímann segjast vera reiðubúnir að styðja menninguna – þar á móti kemur að um 40% þjóðarinnar lýsa sig reiðubúna til þess í öllum skoðanakönnunum að kjósa aftur til valda þau nátttröll og glæpamenn sem voru arkítektar að efnahagshruninu sem yfir okkur dundi og bera ábyrgð á kreppunni sem hér ríkir og mun hafa áhrif á lífskjör landsmanna langt fram eftir öldinni. Við búun enn í forheimskunarlandinu sem Þórbergur talaði um.  Er það greind, menningarþjóð sem býr hérna í forheimskunarlandinu sem íhaldinu hefur þrátt fyrir auðlindir okkar og gjöful fiskimið og tækniframfarir tekist að breyta í fátæktarland. Ónei.

Birtingarform haturs stórs hluta þjóðarinnar í garð lista og menningar birtist í einelti í garð þeirra sem hafa helgað líf sitt hinum skapandi greinum. Það þykir góð latína hér á landi að úthúða listamönnum og líta á þá sem afætur á þjóðinni í stað þess að meta þá sem nýherja í þeim undirstöðuatvinnuvegi þjóðarinnar sem heitir skapandi greinar á hagfræðimáli. Þetta einelti hefur varað nógu lengi og nú er kominn tími til að snúa við blaðinu. Það er vinstri stjórn í landinu og við verðum að berjast gegn mengun á öllum sviðum – og alvarlegust er sú mengun að hugarheimur fjölda fólks er orðinn eins og myrkur og illalyktandi sorphaugur þar sem ekkert andlegt ljós skín og ekkert þrífs nema meindýr eins og græðgin.

Þótt engar líkur bendi beinlínis til þess leyfa ýmsar hugsandi manneskjur sér að vona að neyslutryllt samkeppnisþjóðfélag muni fyrr eða síðar breytast siðmenntað samfélag í stað þess að útrýma sjálfu sér í kapphlaupi um auðlindir. Bjartsýnustu menn ala með sér þá trú að einhvern tímann ljúki útrýmingarherferð Mammonskirkjunnar gegn umhverfinu og mennskunni og lifa í staðfastri von um að einhvern tímann muni takast að tendra eld hamingjunnar af þeim neista mannúðar og samkenndar sem langþjáð mannkyn hefur náð að varðveita innra með sér.

Listin er löng en lífið stutt. Ég harma öll þau stuttu æviskeið þeirra kynslóða sem lifa í forheimskunarlandinu og koma staðfastlega í veg fyrir að ljós menningarinnar fái að skína yfir land og lýð. Það sem ég á eftir ólifað ætla ég að helga krafta mína því að vekja fólk til vitundar um gildi þeirra verðmæta sem mölur og ryð fá ekki grandað, þeirra verðmæta sem aðeins vaxa við að sem flestir eignist hlutdeild í þeim.

Við skulum líka muna að öll góð list er í senn þjóðleg og alþjóðleg. Þetta er hollt að hafa í huga þegar forheimskunar og einangrunaröfl vaða uppi með þjóðrembusöng og halda því fram að Íslendingar séu þvílíkt afbragð annarra þjóða að við eigum að forðast eiga holl og eðlileg samskipti við aðra en okkur sjálf.

Umræðan sem nú stendur um Kvikmyndaskóla Íslands er lýsandi dæmi um það skelfilega menningarhatur sem hér ríkir og það yfirlæti og einelti sem menningin og þeir sem starfa í hinum skapandi greinum mega sæta enn í dag.  Fyrir utan öll þau störf sem unnin eru í skapandi greinum eru ekki aðrir atvinnugreinar sem skapa fleiri afleidd störf – og af hinum skapandi greinum er það kvikmyndagerðin sem skapar flest afleidd störf.

Varðandi Kvikmyndaskólann sjálfan og umræðu um aukin fjárframlög honum til handa gleymist að benda á að þeir sem skráðir eru í ódýrt nám í Kvikmyndaskólanum, mun ódýrara en t.d. LHÍ sem er þó ekki dýr skóli, þá munu þessir nemar leita annað ef skólinn verður lagður niður. Þá eru tveir kostir fyrir hendi, a) að fara í dýrari skóla sem þýðir aukin útgjöld fyrir ríkið og b) að fara á atvinnuleysisbætur sem þýðir aukin útgjöld fyrir ríkið – og óbætanlegt tjón á mannauði.

Góðar stundir,
Þráinn